หายไปพักใหญ่เลย วุ่นมากครับกับงานเอกสารปริญญานิพนธ์ แทบจะเอาไม้บรรทัดมาวัดเลยก็ว่าได้ ล่าสุดวันนี้ก็ส่งแล้วเรียบร้อย (แกะเล่มปริญญานิพนธ์ 1 รอบเพราะปกในตกตัว s ไปตัวนึง)

หลังจากที่ส่งเอกสารต่างๆ เรียบร้อยแล้ว เลยเอาเวลาที่มีมาเผยแพร่เรื่องงานที่ทำซักหน่อย ถือว่าเป็นการกระจายความรู้อีกทางหนึ่ง

บ่นซะเยอะเลย ก่อนอื่นก็ต้องขอขอบคุณผู้มีพระคุณเหล่านี้ก่อน

ขอบคุณอาจารย์เดฟมากๆ ครับ ถ้าไม่มีอาจารย์ผมคงไม่มีวันนี้
ขอบคุณพี่ๆ ในแล็บทุกคนที่ให้คำแนะนำ
ขอบคุณแซนที่ทำโปรเจ็คอย่างแข็งขัน
ขอบคุณพี่องค์ที่คอยนั่งฟังเรื่องไร้สาระ
ขอบคุณปั๊กที่คอยช่วยเหลือเวลามีปัญหา
ขอบคุณพัดที่เป็นเพื่อนที่ดีมาตลอดระยะเวลา 17 ปี
ขอบคุณบุ้งที่ยังแวะเวียนมาหาถึงแม้จะทำงานไปแล้วก็ตาม
ขอบคุณพี่บาสที่คอยตักเตือนอยู่เสมอ
ขอบคุณปอที่คอยดูแลอย่างดีมาตลอด ขอให้งานไปได้สวยนะ
ขอบคุณชุมชนชาว Codenone ที่คอยตอบคำถามเป็นอย่างดีครับ
ขอบคุณหลายๆ คนที่ผมไม่ได้เอ่ยถึงถ้าบุคคลที่ผมไม่ได้เอ่ยถึงเหล่านี้ไม่ได้มาประกอบกันในจังหวะชีวิตของผม ป่านนี้ก็ไม่รู้จะไปอยู่ตรงจุดไหนแล้ว

และคนที่อยากจะขอบคุณมากที่สุดก็คือแม่และพ่อที่ช่วยขัดเกลาผมให้ไม่หลงไปในทางที่ผิด และคอยสั่งสอนในเรื่องต่างๆ ขอบคุณที่ให้ผมได้เรียนในสิ่งที่รัก… ขอบคุณครับ

โปรเจ็คนี้เกิดมาจากความคิดที่อยากจะสร้างเครื่องมืออะไรซักอย่างที่จะใช้ในการสร้างภาพกราฟิกส์ 3 มิติ โดยอัตโนมัติเพื่อนำไปใช้ในเกมส์หรือภาพยนต์ได้ แต่ก็ยังนึกไม่ออกว่าจะสร้างอะไรดี พอดีได้มีโอกาส เห็นงานวิจัยเรื่อง Procedural Modeling of Buildings และ Procedural Modeling of Cities

คุยไปคุยมาก็มาลงตัวที่การสร้างเมืองด้วยการใช้ Multi-Agent

สำหรับงานนี้ก็ทำด้วยภาษา Python บนระบบปฏิบัติการ Ubuntu 7.10 เครื่องมือที่ใช้ก็มีตามนี้ครับ

• wxGlade
• Python Imaging Library (PIL)
• Numpy
• Soya 3D

ออกตัวไว้ก่อนว่างานนี้ก็ไม่ได้สวยสมจริงอะไรเลยครับ (ยังจะกล้าเอามาโชว์อีกนะ - -”) งานนี้ก็ใช้การประยุกต์เรื่อง Perlin Noise ในการสร้างภาพสำหรับนำมาใช้เป็นแผนที่บอกระดับความสูงจากค่าสี (Gray-Scale) และ Multi-Agent ซึ่งเป็น AI อย่างหนึ่งที่จะตอบสนองกับเงื่อนไขที่เรากำหนดไว้ เราก็นำมาใช้แทนประชากรที่จะเลือกตั้งถิ่นฐานตามสภาพภูมิประเทศที่เหมาะสม โดยโมเดลในการเลือกตำแหน่งที่เราได้จากการสังเกตุก็คือ

1. เมืองจะมีลักษณะการกระจายตัวแบบปกติ (หนาแน่นที่จุดศูนย์กลาง ถ้านึกไม่ออกก็ให้เราลอง นึกถึงเมืองจริงๆ ดูว่าตามแถบชานเมืองจะมีคนอาศัยไม่หนาแน่นเท่ากับใจกลางเมือง)
2. การเลือกตั้งถิ่นฐานจะพิจารณาจากปัจจัยเรื่องแหล่งน้ำกับสภาพภูมิประเทศ
3. การเลือกสร้างบ้านของประชากรก็จะพิจารณาจากเพื่อนบ้าน ถ้าไม่มีเพื่อนบ้านก็จะมีโอกาสน้อยลงที่จะสร้างบ้าน ซึ่งได้แนวคิดมาจาก Boids Algorithm

การเลือกตั้งถิ่นฐานนั้นเราก็จะทำบนภาพ 2 มิติก่อนแล้วค่อยนำไป Render เป็น 3 มิติอีกทีหนึ่งหลังจากที่นั่งปรับนู่นปรับนี่ไปเรื่อยๆ งานนี้ก็ออกมาหน้าตาดังภาพครับ ^^

เมืองจะมีการเติบโตบริเวณศูนย์กลาง

ประชากรจะสร้างที่อยู่ใกล้แหล่งน้ำกับที่ราบ

มุมนี้จะเห็นชัดเจนว่ากลางเมืองหนาแน่นกว่าชานเมือง

งานนี้ยังไม่มีการปรับพื้นที่ก่อนสร้างอาคารเลยเห็นถนนเอียงๆ แบบนี้ - -”

ขั้นตอนการทำงานก็มีประมาณนี้ครับ

1. สร้างภาพแผนที่ความสูงขึ้นมาก่อน จากนั้นก็คำนวณระดับน้ำ
2. ปรับค่าการกระจายตัวของประชากร
   
3. ปรับเปลี่ยน Texture และ ปิด/เปิด เอฟเฟ็คต์ต่างๆ
   
4. สั่ง Render
   

โปรแกรมก็จะทำการแสดงผลในรูปแบบ 3 มิติ ออกมาครับ

งานนี้ผมก็ทำเป็นไฟล์ติดตั้ง (เดเบียนแพ็คเก็จ) เรียบร้อยแล้วลองเอาไปเล่นๆ ได้ สามารถดาวน์โหลดได้ ที่นี่ ครับ

ต่อไปผมก็จะค่อยๆ ทยอยเขียนพวกเรื่องอื่นๆ ที่เกี่ยวข้องกับงานนี้ เช่น เรื่องการสร้าง GUI ด้วย wxGlade หรือว่าการสร้างไฟล์เดเบียนแพ็คเก็จสำหรับโปรแกรมที่ทำด้วยภาษาไพธอน ฯลฯ ครับ ไว้หลังจากทำ tutorial ให้กับทาง soya 3d เสร็จแล้วจะรีบโพสต์ให้อ่านกันครับ ^^

นั่งงงกับเครื่องโน๊ตบุคตัวเองมาตั้งนานว่าทำไมถึงอัพเดตไม่ได้ (แต่เครื่องอื่นใช้ได้ตามปกติ - -”) พออัพเดตก็จะมี Error Message ขึ้นมาว่า

E: Could not get lock /var/lib/apt/lists/lock - open (11 Resource temporarily unavailable)
E: Unable to lock the list directory

ก็เพิ่งจะมารู้นี่แหละว่าสาเหตุมันเป็นเพราะว่า apt-get มันค้างนั่นเอง เราสามารถเช็คการทำงานของโปรเซส apt ได้ง่ายๆ โดยใส่คำสั่งนี้ใน terminal

ps -e | grep apt

จากนั้นเราก็จะเห็น ID ของโปรเซส (ตัวเลขด้านซ้ายสุด) ก็ให้เราปิดการทำงานของโปรเซสซะ ด้วยคำสั่ง

sudo kill “ID ของโปรเซสที่ต้องการปิด”

แล้วก็ลองเรียก Synaptic มาทำงานใหม่น่าจะสามารถใช้งานได้ตามปกติ

.
.
.
.

ปล. สำหรับมือใหม่ๆ อาจจะงงกับรูปแบบคำสั่งอยู่บ้าง ก็จะขออธิบายไว้ตรงนี้เลยแล้วกันครับ

คำสั่ง ps ย่อมาจากคำว่า process ใช้แสดงรายการของโปรเซสที่ทำงานอยู่

ส่วน -e เป็นออพชั่น ซึ่งมีความหมายว่า “ทั้งหมด” (ถ้าอยากดูเพิ่มเติมว่ามีออพชั่นอะไรให้ใช้บ้างก็พิมพ์คำสั่ง man ps ใน terminal ดู จะมีวิธีใช้อย่างละเอียดให้อ่าน)

ส่วนคำสั่ง grep จะไว้ใช้ร่วมกับคำสั่งอื่นๆ ในการเสิร์ชหาชื่อของไฟล์ต่างๆ ในระบบ ยกตัวอย่างเช่น

ผมต้องการดูรายชื่อไฟล์ที่มีคำว่า tmp ในโฟลเดอร์หนึ่งด้วยคำสั่ง ls ทีนี้ผลลัพธ์ที่เห็นก็คือรายการที่แสดงออกมายาวเป็นหางว่าว ผมก็ต้องนั่งไล่ดูไปตามตัวอักษรทำให้เสียเวลามาก ดังนั้นผมจะใช้คำสั่ง grep มาช่วยในการค้นหาร่วมกับคำสั่ง ls โดย

ls | grep tmp

ผลลัพธ์คือรายการที่แสดงจะเหลือแค่ไฟล์ที่มีคำว่า tmp เป็นส่วนประกอบของชื่อไฟล์ ทำให้เราสามารถค้นหาไฟล์ต่างๆ ใน terminal ได้รวดเร็วขึ้น

ใครที่ชอบปรับแต่งอะไรต่อมิอะไรก็คงจะพอได้รู้จัก xorg.conf มาบ้างว่ามันมีความสำคัญอย่างไร หลายๆ คนที่เล่นก็คงจะได้สัมผัสมันมาบ้างแล้ว

ใช่ครับ! xorg.conf มันคือไฟล์ที่เก็บข้อมูลการตั้งค่าสำหรับเครื่องนี้เอาไว้ โดยมันจะเก็บค่าที่ตั้งไว้สำหรับไดร์เวอร์ของอุปกรณ์ต่างๆ มีทั้ง เม้าส์ คีย์บอร์ด ทัชแพด จอภาพ ฯลฯ

สิ่งที่คนส่วนใหญ่จะกลัวกันในการแก้ไขค่าใน xorg.conf คือถ้ามันไม่เวิร์คมันก็เดี้ยงไปเลยเปิดเข้า graphic mode ไม่ได้

ไม่ว่าตำราไหนๆ ก็จะบอกให้เราแบ็คอัพเจ้า xorg.conf ไว้ทุกครั้งที่ต้องการแก้ไขค่า แล้วหาทางบูทเข้า text mode จากนั้นก็ก๊อปไฟล์ที่แบ็คอัพไว้มาวางทับ ซึ่งวิธีข้างต้นนี้มันก็ดีแต่ว่าถ้าก๊อปมาวางทับไปเหมือนเดิมแล้วมันยังเจ๊งอยู่ล่ะ? (ฟอร์แมตลงใหม่สิครับ)

วันนี้ก็เลยเอาวิธีการกู้ xorg.conf ให้กลับมาทำงานได้อีกครั้ง สำหรับใครที่เพิ่งหัดเล่น ก็ลองอ่านดูครับรับรองได้ใช้แน่นอน

ขั้นตอนก็มีไม่มากครับแค่ 3 ขั้นตอนก็เรียบร้อยแล้ว แต่บอกไว้ก่อนนะว่าค่าที่เซ็ตไว้เช่นพวกเม้าส์ ทัชแพด หรือว่า จอภาพ จะกลับไปเป็นแบบหลังจากติดตั้งครั้งแรกเลย (พวก desktop effect จะถูกปิดไป ก็ไปเปิดใหม่ซะ)

1. บูทเข้า text mode โดย การรีสตาร์ทเครื่องใหม่ พอมาที่เมนู grub (เมนูที่ใช้เลือกเปิดวินโดวส์หรืออูบุนตูนั่นแหละ ไม่ต้องงง) ให้เลือกบูทเข้า ubuntu ที่เขียนว่า recovery mode (เย้ ได้ใช้แล้วเว้ยยยย - -”)
2. รอซักพักเดี๋ยวจะมีหน้าจอให้ล็อกอินเข้าระบบ พอใส่เสร็จเราก็จะไปโผล่ที่ terminal ไม่ต้องคิดอะไรมาก ให้พิมพ์คำสั่งว่า
   

   $ sudo dpkg-reconfigure xserver-xorg

   จากนั้นก็ตั้งค่าไป (ถ้าไม่รู้จะตั้งค่าอะไรก็ให้มันเป็น default ไป)

3. พอตั้งค่าเสร็จแล้วก็ให้เริ่มการทำงาน graphic mode โดยพิมพ์คำสั่งต่อไปนี้ใน terminal
   

   $ sudo /etc/init.d/gdm restart

เท่านี้การกู้คืน xorg.conf ของเราก็เสร็จเรียบร้อย คงจะช่วยให้เราสามารถลองเล่นอะไรได้เต็มที่มากขึ้น ไม่ต้องกลัวว่าจะเปิดไม่ติดอีกต่อไป

เพิ่มเติม : ถ้าใครรู้ว่าเสียแค่ตรงค่า config ของ Video Card ก็สามารถ reconfig ใหม่ได้ด้วยคำสั่งนี้แทน

$ sudo dpkg-reconfigure xserver-xorg-video-all

หลังจากเรื่องที่แล้วที่เป็นการติดตั้ง 3 ระบบซึ่งจบอยู่แค่ตอนติดตั้งเสร็จ ทีนี้เลยเอาเรื่องการปรับแต่ง desktop แถมมาด้วยเผื่อใครสนใจอยากจะทำบ้าง

โดยอูบุนตูเวอร์ชั่นใหม่นี้ (7.10) จะมี Desktop effect มาด้วยเลยถ้าเครื่องไหนกราฟิคการ์ดเล่นได้ก็จะมีโอกาสได้เห็นความสวยงามกัน แต่สำหรับใครหลายๆ คนอาจจะไม่พอใจกับมันซักเท่าไหร่นัก (เช่นผม) ทำให้เกิดอาการคันไม้คันมืออยากปรับแต่งให้งามเพื่อเอาไปอวดเพื่อนๆ เผื่อจะสนใจบ้าง

พอลองติดตั้ง Screenlets กับ AWN ก็ช่วยให้เดสก์ทอปดูน่าสนใจขึ้น

ความสามารถที่มีเพิ่มเติมก็คือ

1. มี Widget แบบ OS X (ใน Ubuntu เค้าจะไม่เรียกว่า widget แต่จะเรียก screenlet แทน)
2. มี Dock แบบ OS X (ประมาณ Leopard Dock)

นี่ก็เป็นรูป Desktop เครื่องของผมเอง

ส่วนวิธีทำเรามาดูต่อกันข้างในเลย

CCSM (CompizConfig Settings Manager)

ก่อนอื่นให้เราทำการดาวน์โหลด CCSM (CompizConfig Settings Manager) เพื่อให้สามารถปรับแต่งเดสก์ทอปเอฟเฟ็คได้มากขึ้น โดยไปที่

System > Administration > Synaptic Package Manager

จากนั้นก็เสิร์ชหา package ด้วยคำว่า compizconfig-setting แล้วก็เลือกติดตั้งซะ หลังจากติดตั้งแล้วให้ไปที่

System > Preferences > Advanced Desktop Effect Settings

ให้เปิดเอฟเฟ็คต์ Widget Layer ไว้

Screenlets 

เราจะทำการติดตั้ง Screenlets กัน โดยก่อนอื่นเราต้องไปเพิ่มแหล่งดาวน์โหลดไฟล์ใน /etc/apt/source.list โดยใช้คำสั่งนี้ใน terminal

$ sudo su -c ‘echo deb http://hendrik.kaju.pri.ee/ubuntu gutsy screenlets >> /etc/apt/sources.list’

และ ดาวน์โหลดกุญแจในการขออนุญาตดาวน์โหลดข้อมูล โดยใช้คำสั่งนี้ใน terminal

$ wget http://hendrik.kaju.pri.ee/ubuntu/hendrikkaju.gpg -O- | sudo apt-key add -

แล้วไปที่ Synaptic Package Manager กด Reload เพื่ออัพเดตรายการดาวน์โหลด ทีนี้ลองหาแพ็คเกจ screenlets ดูเราก็จะเห็น ไม่ต้องคิดอะไรมากกดติดตั้งไปเลย ทีนี้เราลองเข้าไปที่ home folder แล้วที่เมนูคำสั่งเลือก

View > Show Hidden Files (หรือกด ctrl + H)

ไปตรวจสอบว่าใน .config มี โฟลเดอร์ Screenlets กับ autostart แล้วรึยัง ถ้ายังไม่มีก็สร้างซะ เท่านี้การติดตั้งก็เรียบร้อย เราก็สามารถเข้า Screenlets Manager ได้ที่เมนู

System > Preferences > Screenlets

จากนั้นก็ไปหา Screenlet มาลงได้ที่ เว็บนี้

วิธีการติดตั้ง Screenlet เพิ่มก็แค่ดาวน์โหลดมาแตกไฟล์แล้วไปวางใน

Home Folder > .screenlets

ก็จะเห็น Screenlet เพิ่มขึ้นมาใน Screenlets Manager (ที่จริงใน Screenlets Manager ก็มีปุ่มให้สามารถติดตั้ง Screenlet จากไฟล์ที่บีบอัดไว้ได้ แต่ตอนนี้มันยังใช้ไม่ได้)

AWN (Avant Window Navigator)

ไปเพิ่มแหล่งดาวน์โหลดข้อมูลใน /etc/apt/source.list โดยใช้คำสั่งนี้ใน terminal

$ sudo su -c ‘echo deb http://download.tuxfamily.org/syzygy42 gutsy avant-window-navigator >> /etc/apt/sources.list’

$ sudo su -c ‘echo deb-src http://download.tuxfamily.org/syzygy42 gutsy avant-window-navigator >> /etc/apt/sources.list’

 และ ดาวน์โหลดกุญแจอนุญาต ด้วยคำสั่งนี้ใน terminal

$ wget http://download.tuxfamily.org/syzygy42/reacocard.asc

$ sudo apt-key add reacocard.asc

$ sudo rm reacocard.asc

ไปที่ Synaptic Package Manager แล้วกด Reload จากนั้นค้นหาแพ็คเกจด้วยคำว่า Avant ให้เลือกติดตั้ง 2 แพ็คเกจ คือ

1. avant-window-navigator-bzr
2. awn-core-applets-bzr

เท่านี้การติดตั้งก็เสร็จเรียบร้อยเราสามารถปรับแต่ง dock ได้โดยไปที่

System > Preferences > AWN Manager

หลังจากมาถึงขั้นตอนนี้ก็รีสตาร์ทเครื่องก่อนแล้วค่อยปรับแต่งถ้า dock ไม่ขึ้นก็ไปที่

System > Preferences > Sessions

ตรงแท็บ Startup Programs ให้คลิกที่ Add จะมีหน้าต่างขึ้นมา

ในช่อง Name ตั้งชื่อว่า Avant Window Navigator

ในช่อง Command ให้ใส่คำสั่งว่า avant-window-navigator

ที่เหลือก็ปรับแต่งกันเองตามสไตล์ใครสไตล์มันครับ